Fil Adam – Jim Leighton

 

Mayıs 1983… İlkokulda 4.sınıfın son haftalarında güzel bahar günlerinin okul olmayan her anını sokak futbolu ile yaşadığım günlerden biri… O gün bir başka heyecan ise Aberdeen – Real Madrid arasındaki Kupa Galipleri Kupası finaliydi. Aberdeen’de tanıdığım oyuncular Dünya Kupası’nda İskoçya milli takımında izlediğim Gordon Strachan, Willie Miller ve Alex McLeish’dı. Real Madrid’de ise Camacho, Gallego ve Stielike Dünya Kupası’ndan hatırladığım isimlerdi. Aberdeen, karşılaşmanın başında bulduğu golle 1-0 öne geçti ve Real penaltıdan bulduğu golle beraberliği yakaladı. Uzatmalara giden karşılaşmada Aberdeen bulduğu golle 2-1 galip geldi.

Jim Leighton… 1958 yılında Johnstone’da dünyaya geldi. Dalry Thistle’da futbola başladıktan sonra 19 yaşında Aberdeen’e katıldı ve ilk sezonunu Deveronvale’de kiralık olarak geçirdi.

İlk Aberdeen Günleri

Aberdeen… Alex Ferguson’ın 1978’de Saint Mirren kulübünden gelerek takımın başına geçmesiyle Leighton da henüz 20 yaşında Aberdeen kalesinde kendine yer bulmuştu. Bu değişikliklerle birlikte ilk başarının gelmesi gecikmedi ve 1979-80 sezonunda şampiyonluk gelirken, İskoçya Lig Kupası’nda da ikinci oldular. Ertesi sezon ise ligde ikinci olurlarken, Şampiyon Kulüpler Kupası’nda ikinci turda o sezonun şampiyonu olacak olan Liverpool’a elendiler. 1981-82 sezonunda 2 puan farkla Celtic’e kaptırılan şampiyonluğun tesellisi olarak kupa şampiyonluğu gelmişti. Leighton ligde kalesinde en az gol gören kaleciydi. Ve sıra isimlerinin İskoçya dışında da duyulacağı 1982-83 sezonundaydı.

Avrupa Kupası

1983 Kupa Galipleri Kupası Finali…Aberdeen bir önceki İskoçya Kupası galibi olarak gittiği Avrupa’da ilk iki turda Arnavutluk’un Dinamo Tiran ve Polonya’nın Lech Poznan takımlarını elerken Leighton kalesinde gol görmemişti. Aberdeen çeyrek finalde Bayern Münih ile eşleşmişti ve deplasmandaki ilk karşılaşmadan 0-0 beraberlikle ayrılırken  Leighton kalesini gole kapatmaya devam etmişti. İskoçya’daki ikinci karşılaşmada 10.dakikada Augenthaler’in golü ile Leighton kupada 460 dakika sonra ilk kez gol yemişti. İlk yarıdaki beraberlik sonrası ikinci yarıda tekrar geriye düşen Aberdeen arka arkaya bulduğu iki golle 3-2 ile önemli bir başarı elde etmişti. Yarı finalde Belçika’nın Waterschei Thor takımıyla eşleşen Aberdeen İskoçya’daki ilk karşılaşmayı 5-1 gibi büyük bir farkla kazanınca ikinci karşılaşma formalite haline gelmişti. Aberdeen 1-0 kaybetmesine rağmen finale yükselmeyi başardı ve sonrasında da kupayı kazandı. O sezon İskoçya Kupası da kazanılırken Jim Leighton da Ekim ayında Doğu Almanya’ya karşı ilk milli karşılamasını oynamıştı.

Avrupa Zaferi Sonrası

1983-84 Sezonu… Avrupa’daki zafer sonrası takip eden sezona yine çok iyi başlayan Aberdeen önce Kasım ayında Şampiyon Kulüpler Kupası galibi ve bir önceki sezon UEFA Kupası 3.turunda elendiği Hamburger SV’i 0-0 ve 2-0 ile geçerek Süper Kupa’ya ulaştı. 1983-84 sezonu Aberdeen için muhteşem geçerken, hem lig hem kupa şampiyonluğu geldi. Leighton ise kalesinde karşılaşma başına sadece 0.6 gol görmüştü. Kupa Galipleri Kupasında ise bu sefer sırasıyla İzlanda’nın Akranes, Belçika’nın Beveren ve Macaristan’ın Ujpesti Dózsa takımlarını eleyerek yarı finale gelmişlerdi. Ancak bu sefer Portekiz’in Porto takımına her iki karşılaşmada da 1-0 kaybederek iki sezon üst üste final görme fırsatını kaçırmışlardı. Leighton kupada 8 karşılaşmada kalesinde 7 gol ile oldukça iyi bir performans göstermişti.

1984-86 Dönemi… Alex Ferguson ile fırtına gibi esen Aberdeen, 1985-86 sezonunda da şampiyonluğu elde ederken, Jim Leighton karşılaşma başına 0.7 gol görerek kalesinde yine fark yaratmıştı. Şampiyon Kulüpler Kupasında ise ilk turda Doğu Almanya’nın Dinamo Berlin takımına penaltılarla elendi. 1985-86 sezonunda Aberdeen ligi dördüncü bitirirken Leighton kalesinde en az gol gören kaleciydi; ancak hem İskoçya Kupası’nı hem de İskoçya Lig Kupası’nı kazandılar. Şampiyon Kulüpler Kupası’nda ise çeyrek finale kadar gelip Göteborg’a 0-0 ve 2-2 ile rakip saha gol avantajı ile elenmişlerdi. Bu sezon İskoçya milli takımını da eş zamanlı çalıştıran Alex Ferguson için İskoçya’ya veda zamanıydı. Takip eden sezondan itibaren onu uzun yıllar Manchester United’da izleyecektik.

Aberdeen’de son zamanlar… Jim Leighton, Ferguson gittikten sonra iki sezon daha devam etti ve her iki sezon da kendisi bireysel olarak iyi performans gösterse de ligde dördüncü olurlarken Avrupa’da da erken elendiler ve ülkelerinde de hiç kupa kazanamadılar.

İngiltere Dönemi

Machester United… Yeni kulübünde yeni bir yapı kurmaya çalışan Alex Ferguson 30 yaşındaki eski öğrencisini en sonunda yanına çağırdı. 2.5 sezonda 70’den fazla karşılaşmada görev alan Leighton bir türlü Aberdeen’deki performansına ulaşamadı ve yarım sezon Arsenal, bir sezon da Reading’e kiralandı; ancak oralarda da forma fırsatı bulamadı. 1990 FA Cup Finali’nde yaptığı büyük hata Ferguson’ı yeni kaleci arayışlarına itti ve başka adaylar da olmakla birlikte dünya Peter Schmeichel gerçeğiyle tanışmış oldu. Düzenli olarak milli takımda oynamasına rağmen kulüp takımlarında ayarı biraz bozulmuştu. Ülkesinde o sezon alt sıralarda yer alacak olan Dundee’ye transfer oldu. Yarım sezon yeniden kalede yer almayı başardıktan sonra devre arasında yeniden İngiltere’ye, Sheffield United’a kiralık olarak gitti; ancak oynama fırsatı bulamadı.

Yeniden İskoçya Günleri… 1993 yazında artık 35 yaşındayken ülkesinin köklü kulüplerinden Hibernian’a transfer oldu. Hibernian ile ilk sezonda gelen İskoçya Lig Kupası ve istikrarlı bir şekilde oynaması Jim Leighton’un kulüp bazında yeniden toparlanmasını sağlamıştı. 4 sezonda 150’den fazla karşılaşmada görev aldı. Ancak son sezonunda takım düşmemek için play-off oynayınca o da yeniden ilk kulübüne geri döndü. Bu arada 16 yıl sonra milli takımı da bırakmıştı.

Yeniden İskoçya

Son kez Aberdeen… 30 yaşındayken ayrıldığı ve yıllarca efsane olduğu kulübüne 39 yaşında geri dönen Jim Leighton’ın geldiği Aberdeen öncekinden oldukça farklıydı. İki sezon orta sıralarda yer alan takımı artık ligi eksi averajla bitiren bir takım haline gelmişti. Leighton’ın son sezonunda sonuncu olup küme düşmelerine rağmen hem İskoçya Kupası’nda hem de Lig Kupası’nda final oynamayı başarmışlardı.

Milli Takım… Aberdeen’deki ilk döneminde 1982 yılında Ekim ayında giymeye başladığı milli formayı 1998 Ekim ayında Estonya karşılaşması ile bırakırken tam 91 kez forma giymişti. 1982 Dünya Kupası kadrosunda yer almış, ancak yedek beklemişti. 1986, 1990 ve 1998 Dünya Kupaları’nda ise ülkesinin kalesindeydi.

Ferguson Ne Dedi?

İskoçya’nın en çirkin adamı denilen Jim Leighton, ilk patronu Ferguson’un ardından doğduğu yere çok uzak olmasa da, yine de farklı bir kültür olan İngiltere’ye gitmiş ancak uyum sağlayamamıştı. Ferguson yeni kulübünde var olmaya çalışırken neredeyse FA Cup’ı kaybettirecek olması Leighton’ın ipini çekmesi için yeterli bir sebep olmuştu. Ferguson, onunla ilgili olarak şunları demişti: “1990 Dünya Kupası’nda Brezilya-İskoçya karşılaşmasını izlerken 82.dakikada gelen golde kendisine çok kızdığı belliydi. Top önünde sekmiş ve ancak çelebilmişti. Müller de boş kaleye topu yuvarlamıştı. Başka birçok kaleci hızla kaleden uzaklaşır ve savunmadaki takım arkadaşlarına bağırıp çağırırdı. Ki Leighton öyle davransa kimse ona kızamazdı çünkü İskoç savunması Brezilyalı oyunculara çok boş alan bırakmıştı. Ama Jim bunu yapmayacak kadar dürüsttü.” Bir kere başlayan bahtsızlıkları bitmeyen Leighton’un futbola vedası bile talihsizdi. 1999-2000 sezonunda Aberdeen, İskoçya Kupası finalinde Rangers ile karşılaşmıştı. Daha karşılaşmanın 3.dakikasında Andriy Kanchelskis’in ortasına hamle yapan Rod Wallace’ın dizi Jim Leighton’ın yüzüne çarptı. İskoçya’da ona fil adam diyorlardı, yani çirkinliğine bir vurguydu. Fil adam sahalara kırık bir çene ve sedye üzerinde veda etti.

Jim Leighton’dan birkaç kurtarış:

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir