1982 Dünya Kupası

Kuzey İrlanda, gruptaki ilk iki maçından beraberlikle ayrılmıştı. Ev sahibi İspanya ise Yugoslavya’yı zor da olsa yenmiş ve Honduras’la berabere kalmıştı. Gruptaki üçüncü karşılaşmaların ilkinde Yugoslavya, Honduras’a karşı 1-0 galip gelince işler biraz karışmıştı. Diğer karşılaşmada Kuzey İrlanda’nın gruptan çıkabilmesi için İspanya’ya karşı galip gelmesi ya da gollü bir beraberlik alması gerekiyordu. İspanya ise tek farkla yenilse bile ikinci turda yer bulabilecekti. Bu durum aynı gün gündüz saatlerinde Cezayir’in elenmesine sebep olan Federal Almanya-Avusturya karşılaşması gibi şüpheli bir duruma yol açtı.

Bu duygularla Kuzey İrlanda-İspanya karşılaşması başlamıştı. Gündüz saatlerindeki  şüpheli karşılaşmadan farklı bir şekilde kıran kırana bir mücadele var gibi görünüyordu. İkinci yarının başında Norman Whiteside sağ taraftan aut çizgisine doğru ilerleyip topu kale sahasına doğru ortaladığında İspanya kalecisi “Ahtapot” Arconada uzanmış, topu ancak çelebilmişti. Topu önünde bulan  Armstrong sert bir vuruşla Kuzey İrlanda’yı 1-0 öne geçirmiş ve karşılaşma da bu sonuçla tamamlanmıştı.

Bütün mücadeleye rağmen keşke olmasa dediğim sonuç ortaya çıkıyordu. Bu sonuçla Kuzey İrlanda grup birincisi, İspanya da grup ikincisi olarak bir üst tura yükseliyordu. Kuzey İrlanda ikinci turda Fransa ve Avusturya ile mücadele edecek, ancak güçlü Fransa’ya karşı her iki takım da başarılı olamayacaktı. Kuzey İrlanda’dan aklımda kalanlar bu turnuvadaki ilk maça çıktığında henüz 17 yaşını birkaç gün geçmiş olan, bu özelliği ile de dünya kupalarında oynayan en genç oyuncu rekorunu kıran Norman Whiteside’ın güçlü tekniği ile üç karşılaşmada sadece bir gol yiyen 37 yaşındaki kaleci Pat Jennings’in dikkat çekici performansıydı.

Patrick Anthony Jennings

1945 yılında Kuzey İrlanda’da Newry Town’da dünyaya gelen Jennings, 18 yaşına kadar kasabasının takımında oynamıştı.  Sonrasında birçok Kuzey İrlandalı oyuncu gibi İngiltere’nin yolunu tutacak ve o sıralar üçüncü ligde yer alan Watford takımına transfer olacaktı. Bir yıl boyunca takımının bütün maçlarında yer alacak ve daha sezon bitmeden Nisan ayında ilk kez milli formayı Galler’e karşı giyecekti. Jennings’ten sadece bir yaş küçük olan ve ilerleyen yılların büyük yıldızı George Best de 3-2 kazandıkları aynı karşılaşmada ilk kez milli takımda yer alan başka bir oyuncuydu.

Milli takımda aynı maçta ilk kez milli formayı giyen Best ve Jennings… Yıllar boyunca “Best mi Jennings mi Kuzey İrlanda’nın gerçek yıldızı?” tartışmalarının iki tarafı… 1960’lı yıllarda İngiltere’nin en iyi takımı olan Manchester United, hücumcu orta saha oyuncusu George Best’in de profesyonel futbol hayatına başladığı kulüp olacaktı. Ancak Best’in futbol hayatı Pat Jennings gibi bir istikrar abidesi olarak devam etmeyecekti.  11 yıl boyunca United’da oynadıktan sonra uzun yıllar boyunca sürekli takım değiştirmiş, ABD’den Hong Kong’a birçok ülkeyi dolaşmıştı. Ancak öyle bir yetenekti ki, Kuzey İrlanda teknik direktörü Billy Bingham 1982 Dünya Kupası için onu takıma dahil etmeyi yine düşünmüştü. Ancak yıllar sonra 36 yaşındaki futbolcunun alkolikliği sebebiyle son anda bu kararından vazgeçtiğini ifade edecekti. George Best yoktu, ama Pat Jennings, 1964 yılındaki Galler karşılaşmasından tam 18 yıl sonra yine sahadaydı; bu sefer de ona eşlik eden ise başka bir genç yıldız adayı olan Norman Whiteside idi. Ne tesadüf ki o da Mancherster United’lıydı.

Tottenham Hotspur (Spurs)

Jennings 1964 yılında transfer olduğu Spurs’de 13 yıl boyunca aralıksız oynayacak ve bu takımda birçok kupa kazanacaktı. Buna ilave olarak 1971-72 sezonunda yine bir başka İngiliz takımı olan Wolverhampton Wanderers’i finalde geçerek UEFA Kupası’na ulaşan takımın kalecisi olacaktı. 1975-76 sezonunda Profesyonel Futbolcular Birliği (Professional Footballers’ Association) tarafından yılın en iyi oyuncusu seçilmişti ki, bu ödülü bugüne kadar Jennings dışında kaleci olarak sadece Gordon Banks ve Peter Shilton alabildi. 1967-68 sezonunda ise bir önceki yılın FA Cup (Football Association Cup – Futbol Birliği Kupası) sahibi olarak lig şampiyonu Manchester United ile karşılaşmışlardı. George Best ile karşı karşıya oynadıkları ve 3-3 sona eren karşılaşmada bir gol de yaptığı degajmanın rakip kaleye gitmesiyle Pat Jennings tarafından atılacaktı.

Manchester United -Tottenham Hotspur (1967-68) Kupa Finali ve Jennings’in golü…

Arsenal (Gunners)

Tottenham Hotspur’daki kariyerinde bir düşüş yaşamaya başlayınca satışa konulan Pat Jennings 1977 yılında efsane olarak kabul edildiği takımından ayrılmak zorunda kalacaktı. Bunun sonucunda da zor bir karar vererek Spurs’un ezeli rakibi olan ve aralarındaki karşılaşmaların Kuzey Londra derbisi olarak adlandırıldığı Arsenal’e transfer olacaktı. 8 sezon kalesini koruyacağı Arsenal’deki ilk üç yılında Jennings üç FA Cup finali oynayacaktı. Bu finallerden birisinde Arsenal, Manchester United’a karşı kazanacaktı ve Jennings kariyerinde ikinci kez Wembley basamaklarını kupayı kaldırmak için tırmanacaktı.

Ertesi sezon Kupa Galipleri Kupası’nda yarı finalde Juventus’u geçerlerken Jennings muhteşem karşılaşmalar oynamıştı. Arsenal finalde Valencia’ya 0-0 sona eren karşılaşmanın sonunda penaltılarla kaybediyordu.  Jennings Arjantinli yıldız Mario Kempes’in penaltısını kurtararak üzerine düşeni yapmıştı.

O zamanlar Gunners’ın kaleci antrenörü olan ve daha önceki dönemlerde de takımda kalecilik yapmış olan Bob Wilson, yıllar sonra şunu ifade edecekti: “Sanırım ilk günden itibaren Pat Jennings’e hiçbir şey öğretemeyeceğimi biliyordum. Ona hiçbir şey öğretemezdim çünkü benden çok daha büyük bir kaleciydi.” Ezeli rakibe transfer olmasına rağmen Spurs taraftarlarınca hala saygı duyulmaya devam eden Jennings 1983 yılında İngiltere Ligi’nde oynayan oyuncular içinde toplamda 1.000 karşılaşma sınırını geçen ilk oyuncu olma onuruna ulaşacaktı. 1985 yılında da futbolu bırakacaktı, ancak futbol onu bırakacak mıydı? Tabii ki de hayır.

1986 Dünya Kupası

1966’dan itibaren altı dünya kupasının elemelerinde mücadele eden Jennings, Tottenham rezerv takımıyla antrenmalara çıkmaya devam edecekti. Kuzey İrlanda 1986 Dünya Kupası’na katılmaya hak kazanmıştı ve milli takımda birkaç kuşakla birlikte oynayan Jennings 1986 Dünya Kupası’nı da görecekti. Kupadaki son Brezilya karşılaşması ile de 41 yaş ile Zoff’un kupadaki en yaşlı oyuncu rekorunu kıracaktı. Bu rekor daha sonra sırasıyla 1990 yılında Kamerunlu Roger Milla tarafından 42 yaş ve 2014 yılında da rekoru kırması için sembolik olarak birkaç dakika oynatılan Faryd  Mondragon tarafından 43 yaş ile kırılacaktı.

22 yılda toplam 119 kez giydiği milli forma ile o dönemde dünyada en çok milli futbolcu rekorunu kıran Jennings ülkesinde halen bu rekorun sahibidir. İsmi Kuzey İrlanda’nın başkenti olan Belfast’taki stadyum Windsor Park’ın ve Tottenham Hotspur’un stadyumu olan White Hart Lane’ın lounge hizmeti veren salonlarına verilmiştir. Doğduğu yer olan Newry’nin merkezinde Jennings Park yer almaktadır ve Jennings, Windsor Park’ın dışındaki duvarlarda resmi yapılarak ölümsüz bir hale getirilmiştir. 2003 yılında National Football Museum Hall of Fame’e giren Jennings, kraliçe tarafından topluma mal olmuş karakterlere verilen nişanlarla ödüllendirilmiştir.

Jennings muhteşem kaleci tekniği yanı sıra ayağını çok iyi kullanan bir kaleciydi. O futbol dünyasına girene kadar ayağını bu kadar iyi kullanan bir kaleciye rastlanmadığı ve kalecilikte yeni bir çığır açtığı söyleniyordu. Peki niye Big Pat? Ona ellerinin büyük olması sebebiyle Big (Büyük) Pat denirdi. Arsenal’de kaleci antrenörü olan Bob Wilson, Jennings için “Seaman’i uzun yıllar çalıştırdım, Schmeichel harika bir kaleciydi, Banks ise bir dünya şampiyonuydu. Fakat doğal bir kalecilik yeteneği ve eşsiz bir stilden bahsedeceksek, bütün bunlar Pat’e doğuştan hediye edilmişti” diyerek ona Big Pat denmesinin nedeninin sadece ellerinin olmadığını belirtmiştir. Adının hakkını veren Big Pat halen İngiltere ve Kuzey İrlanda’da futbolun devleri arasında kabul ediliyor.

Ona, önemli kurtarışları ile veda ediyoruz…

Pat Jennings’in Kurtarışları